معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به ابلاغ مأموریت ویژه رئیس‌جمهور به استانداران، از کاهش آمار بازماندگان از تحصیل دوره ابتدایی به ۱۴۸ هزار و ۵۰۵ نفر خبر داد.

به گزارش منشور اقتصاد-رضوان حکیم‌زاده در نشست خبری با بیان اینکه در حال حاضر حدود ۸ میلیون و ۹۱۶ هزار و ۲۷ دانش‌آموز در دوره ابتدایی مشغول به تحصیل هستند که از این تعداد ۲۵۱ هزار و ۵ دانش آموز از اتباع خارجی هستند، افزود: به این ترتیب ۹۷.۱۹ درصد دانش‌آموزان دوره ابتدایی را دانش‌آموزان ایرانی و ۲.۸۱ درصد را دانش‌آموزان اتباع تشکیل می‌دهند.

وی با اشاره به کاهش جمعیت دانش‌آموزی نسبت به سال گذشته افزود: آمار سال گذشته بیش از ۹ میلیون نفر بود که در سال جاری با کاهش همراه شده است. این دانش‌آموزان در ۷۱ هزار و ۵۸۹ مدرسه ابتدایی در سراسر کشور تحصیل می‌کنند و در مجموع در ۳۸۸ هزار و ۳۶ کلاس درس شامل کلاس‌های تک‌پایه و چندپایه ساماندهی شده‌اند.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حوزه تعلیم و تربیت، گفت: بر اساس آخرین آمارها در سال جاری، ۱۴۸ هزار و ۵۰۵ دانش‌آموز دوره ابتدایی بازمانده از تحصیل هستند. این در حالیست که در گزارش قبلی این رقم ۱۵۵ هزار و ۵۰۶ نفر بود و اکنون با کاهش قابل توجهی مواجه شده‌ایم.

وی با بیان اینکه در مجموع ۳۹ هزار و ۷۴۱ نفر از دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل جذب شده‌اند، اظهار کرد: فرآیند شناسایی و جذب این دانش‌آموزان به صورت مستمر انجام می‌شود و رصد آمار بازماندگان به شکل هفتگی صورت می‌گیرد. این میزان جذب در سال جاری نسبت به سال گذشته کم‌سابقه بوده است.

حکیم‌زاده با بیان اینکه بخش قابل توجهی از موانع جذب دانش‌آموزان در اختیار آموزش و پرورش نیست، افزود: ایجاد مدرسه، تأمین معلم و فراهم کردن فرصت تحصیل از وظایف اصلی ماست، بطوریکه در حال حاضر حتی بیش از ۳۰۰ مدرسه یک‌ نفره نیز دایر است، اما مسائلی مانند فقر اقتصادی، فقر فرهنگی و پدیده کودکان کار نیازمند همکاری سایر دستگاه‌هاست.

وی افزود: با وجود اینکه برخی از این موارد در شرح وظایف مستقیم همکاران ما نیست، اما وضعیت تک‌تک کودکانی که در نظام آموزشی ثبت‌نام نکرده‌اند، قابل پیگیری است. تماس‌های مکرر، بررسی آدرس‌ها و حتی پیگیری شماره تلفن‌های مسدود یا اشتباه بررسی می‌شود تا وضعیت دانش‌آموز مشخص شود. در مواردی که نیاز به ورود سایر دستگاه‌ها باشد، مکاتبات لازم صورت می‌گیرد.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش یکی از دلایل افزایش جذب بازماندگان از تحصیل را ابلاغ مأموریت ویژه رئیس‌جمهور به استانداران عنوان کرد و گفت: یکی از وظایف اصلی که به استانداران سراسر کشور ابلاغ شده، پیگیری ویژه درباره آموزش کودکان بازمانده از تحصیل است. این موضوع به‌ صورت رسمی در شرح وظایف آنان قرار گرفته و همه دستگاه‌ها باید در این زمینه همکاری کنند و در مواردی که خانواده‌ها مانع تحصیل کودک می‌شوند یا موانع جدی وجود دارد، نیاز به ورود دستگاه قضایی است و در این زمینه نیز هماهنگی با دادگستری صورت می‌گیرد.

حکیم‌زاده اظهار امیدواری کرد که با ایفای کامل نقش سایر دستگاه‌ها در کنار آموزش و پرورش، آمار بازماندگان بیش از پیش کاهش یابد.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌ شده برای پایش آمار بازماندگان از تحصیل گفت: در مکاتبه با پلیس مهاجرت و پلیس گذرنامه مشخص شد بیش از ۳۰ هزار نفر از افراد واجب‌التعلیم اساساً خارج از کشور هستند. همچنین درباره کودکانی که دارای معلولیت‌های شدید هستند با سازمان بهزیستی مکاتبه انجام شد تا وضعیت تحصیلی آنان مشخص شود.

به گفته معاون آموزش ابتدایی، سایر کودکانی که امکان تحصیل داشته‌اند در دستور کار شناسایی و جذب قرار گرفته‌اند.

حکیم‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه‌های ارتقای کیفیت آموزشی اشاره کرد و گفت: از ابتدای سال تحصیلی برنامه‌ای را با محوریت ارتقای کیفیت و تحقق عدالت آموزشی آغاز کردیم که همزمان با برنامه‌های تحولی دولت در آموزش و پرورش اجرا شد.

وی افزود: در این چارچوب، توانمندسازی نیروی انسانی دوره ابتدایی با عنوان طرح توانا اجرا شد تا معلمان با روش‌های تدریس فعال مبتنی بر کار گروهی آشنا شوند و شیوه‌های سنتی آموزش را کنار بگذارند. هدف این است که محیط‌های یادگیری از حالت خشک و غیرمنعطف خارج شده و به فضاهایی با نشاط، پویا و مشارکتی تبدیل شوند.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: در این طرح، تغییر در چینش کلاس‌ها، تقویت تعاملات دانش‌آموزی، توجه به ابعاد روانی و عاطفی کلاس و ارتقای ارتباطات اجتماعی مد نظر قرار گرفت. سرفصل‌های دوره شامل آموزش فعال مبتنی بر کار گروهی، ایجاد محیط‌های یادگیری مثبت، کاربست فناوری و بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در آموزش بود.

وی با اشاره به تشکیل اجتماعات یادگیری برای معلمان گفت: در این اجتماعات، معلمان هر پایه تحصیلی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا به تبادل تجربه و ایده بپردازند. ما معتقدیم روش‌های سنتی توسعه حرفه‌ای معلمان دیگر کارآمد نیست و در عصر فناوری اطلاعات باید معلمان نقش محوری داشته باشند و از طریق تعامل و یادگیری جمعی توانمند شوند.

معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش مهم‌ترین برنامه‌های اجرایی معاونت ابتدایی در حوزه عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان را نقش‌آفرینی معلمان در تولید دانش تخصصی و اجرای برنامه‌های مداخله‌ای دانست و با اشاره به شکل‌گیری اجتماعات یادگیری معلمان گفت: در گذشته انگیزه کافی برای مشارکت وجود نداشت، اما با به رسمیت شناختن جایگاه معلمان و تأکید بر نقش‌آفرینی آنان، استقبال قابل توجهی شکل گرفت.

وی با بیان اینکه در حال حاضر ۲۸۹۸ نفر در سامانه اجتماعات یادگیری ثبت‌نام کرده‌اند و ۲۳ هزار و ۱۵۷ اجتماع یادگیری ۱۵ تا ۲۰ نفره با مشارکت حدود ۷۲ درصدی تشکیل شده است افزود: از معلمان خواسته شده در قالب این اجتماعات، تجربه‌ها و دانش تخصصی خود را در سرفصل‌های مختلف به اشتراک بگذارند. این محتواها مرحله به مرحله ارزیابی می‌شود و پس از تأیید، از سطح مدرسه به منطقه، از منطقه به استان و در نهایت در مخزن کشوری بارگذاری می‌شود تا برای همه معلمان قابل استفاده باشد.

حکیم زاده با بیان اینکه تاکنون ۵۷ هزار و ۳۵۳ فایل از دانش و تجربه معلمان در این مخزن بارگذاری شده و علاوه بر ارزش علمی این محتواها، مشارکت معلمان برای وزارتخانه بسیار معنادار است، به تشریح طرح حامی پرداخت و آن را یکی از مهم‌ترین اقدامات در راستای تحقق عدالت آموزشی دانست و ادامه داد: طرح حامی با هدف حمایت آموزشی مستمر از یادگیرندگان اجرا شد و دانش‌آموزانی را هدف قرار داد که در ارزشیابی نوبت اول سال تحصیلی گذشته در وضعیت نیازمند تلاش یا قابل قبول قرار داشتند.

حکیم زاده با بیان اینکه برای اجرای این طرح دستورالعملی تدوین شد تا مدیر مدرسه با همکاری معلمان و شورای مدرسه، برنامه‌های حمایتی ویژه‌ای را برای کاهش فقر یادگیری و افزایش بنیه علمی این دانش‌آموزان اجرا کند گفت: به‌ویژه برای آن دسته از دانش‌آموزانی که از حمایت خانوادگی کافی برخوردار نیستند مورد حمایت قرار گیرند.

وی با بیان اینکه طرح حامی یک برنامه جبرانی نیست، بلکه یک برنامه انگیزشی است و باید از هرگونه برچسب‌زنی به دانش‌آموزان پرهیز شود افزود: به معلمان تأکید شده که به جای استفاده از واژه‌هایی مانند دانش‌آموز ضعیف، پیام‌های مثبت منتقل کنند و به دانش‌آموزان اعلام شود که شایسته توجه و یادگیری هستند و به زمان بیشتری برای پیشرفت نیاز دارند.

وی با اشاره به نتایج اجرای طرح در سال تحصیلی گذشته و در نوبت دوم ادامه داد: در سه درس فارسی، ریاضی و علوم، میانگین دانش‌آموزان نیازمند تلاش در خردادماه نسبت به دی‌ماه ۴۹ درصد کاهش یافته است. همچنین دانش‌آموزانی که همچنان نیازمند توجه بودند، در پایگاه‌های تابستانی حامی آموزش دیدند، به این صورت که دانش‌آموزان چند مدرسه در یک پایگاه تجمیع شده و در فضایی یادگیری مثبت تحت آموزش قرار گرفتند.

معاون آموزش ابتدایی یکی از مهم‌ترین دستاوردهای طرح حامی را کاهش نرخ ترک تحصیل و نرخ تکرار پایه عنوان کرد و گفت: نرخ ترک تحصیل که پیش از اجرای طرح ۱.۴۵ بود، پس از اجرای طرح حامی به ۰.۷۱ کاهش یافت. همچنین نرخ تکرار پایه از ۱.۹۴ در سال قبل به ۱.۱۸ در سال جاری رسید. آمار تفکیکی استانی این شاخص‌ها نیز در دسترس است.

حکیم‌زاده افزود: با توجه به موفقیت‌های حاصل‌شده، طرح حامی از ابتدای سال تحصیلی جاری آغاز شده است. مرحله نخست آن از آبان‌ماه و مرحله دوم از پایان دی‌ماه آغاز شده و پایگاه‌های تابستانی نیز همچنان برقرار خواهد بود.

وی با بیان اینکه طرح حامی یکی از موفق‌ترین برنامه‌های اجراشده در حوزه برابری فرصت‌های آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان بوده است افزود: این طرح مبتنی بر پژوهش‌های علمی بین‌المللی طراحی شده و در بسیاری از کشورها نیز تمرکز بر یادگیرندگان ضعیف به عنوان موفق‌ترین برنامه مداخله‌ای شناخته شده است. نتایج داخلی نیز نشان می‌دهد که این الگو در کشور موفق عمل کرده است.

معاون آموزش ابتدایی در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه‌های مهارت‌محور اشاره کرد و گفت: پس از حذف پیک نوروزی از سال ۱۳۹۷، فعالیت‌های خلاقانه‌ای با عنوان عید و هنر و داستان جایگزین شد. هدف این برنامه‌ها ارتقای مهارت‌های زبانی، تقویت پیوند دانش‌آموزان با کتاب و فراهم کردن زمینه بروز خلاقیت از طریق داستان‌خوانی، داستان‌گویی، داستان‌نویسی، فیلم‌سازی، انیمیشن‌سازی و نمایشنامه‌نویسی است.

وی با بیان اینکه در این فعالیت‌ها اجبار موضوعی وجود ندارد و دانش‌آموزان می‌توانند درباره موضوعاتی مانند نوروز، خانواده، ماه رمضان، میهن یا هر موضوع دلخواه دیگری اثر تولید کنند افزود: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که آزادی انتخاب، خلاقیت دانش‌آموزان را افزایش می‌دهد. همچنین نوشتن داستان با دستخط خود دانش‌آموزان به تقویت مهارت نوشتن آنان کمک می‌کند.

حکیم‌زاده به برنامه جدید مهارت‌آموزی ویژه مقطع ابتدایی اشاره کرد و گفت: با تأکید رئیس‌جمهور و وزیر آموزش و پرورش مقرر شد دانش‌آموزان در هر پایه یک مهارت مشخص و کاربردی برای زندگی امروز را به‌صورت هدفمند بیاموزند. این برنامه هم در طول سال تحصیلی و هم به‌طور ویژه در ماه مبارک رمضان اجرا خواهد شد.

وی با بیان اینکه بر اساس این برنامه، در پایه اول ابتدایی مهارت ادب شامل ارتباط محترمانه، رعایت نوبت در صحبت کردن، رعایت حقوق دیگران در مکان‌های عمومی و احترام به حریم خصوصی آموزش داده می‌شود ادامه داد: در پایه دوم مهارت نظم شامل اولویت‌بندی، مسئولیت‌پذیری و مدیریت زمان مدنظر قرار گرفته است. در پایه سوم مصرف بهینه منابع و انرژی آموزش داده می‌شود. در پایه چهارم مهارت همدلی، در پایه پنجم جرأت‌ورزی و در پایه ششم تاب‌آوری به عنوان مهارت‌های متناسب با سن دانش‌آموزان در نظر گرفته شده است.

وی با اشاره به استمرار برنامه‌های حمایتی برای بازماندگان از تحصیل اعلام کرد: معاونت آموزش ابتدایی اجرای این برنامه‌ها را به‌صورت جدی پیگیری می‌کند و آماده پاسخگویی به پرسش‌های رسانه‌ها در این زمینه است.