محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین، در نشست رونمایی از سه کتاب خود در دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، با اشاره به دو تجاوز و شهادت رهبر عزیز، دو سال اخیر را سال‌های تلخ برای کشور دانست و از مقاومت مردم و ناکامی دو قدرت هسته‌ای در تحمیل اراده‌شان بر ایران سخن گفت.

 به گزارش منشور اقتصاد-محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین ایران، ظهر شنبه در نشست رونمایی از سه کتاب خود که به همت دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد، با بیان اینکه دو سال اخیر، برای کشور و همه ما سال‌های تلخی بودند و در آن شاهد دو تجاوز، شهادت رهبر عزیزمان و عزیزان بسیاری بودیم گفت: از طرفی شاهد مقاومت مردم، ناکامی دو قدرت هسته‌ای در تحمیل اراده‌ خود بر ایران و مسائل دیگر بودیم.

او با اشاره به کنار گذاشته شدن خود از دولت گفت: پس از اینکه عذر بنده را از دولت در سال ۱۴۰۳ خواستند، فرصتی شد که بتوانم آخر عمری بیشتر بنویسم.

ظریف ادامه داد: دو کتاب نیز به‌زودی منتشر خواهد شد که یکی از آن کتب، درباره برجام، گفت‌وگوهای من، دکتر عراقچی، دکتر روانچی و تحولات برجام است که امیدوارم در آینده نزدیک آینده بازار شود.

او با اشاره به تحریم شدن خود توسط آمریکا گفت: به دلیل حمایت از رهبر شهید و نیروی قدس توسط آمریکا تحریم شده‌ام و دلایل تحریم من، ذکر شده که من «زبان» ایران در خارج از کشور هستم و به دلیل این تحریم‌ها کسی حاضر به انتشار مطالب من نیست و هیچ‌کدام به نسخه چاپی ختم نمی‌شود.

وزیر خارجه پیشین ایران ادامه داد: دوشنبه هفته گذشته با صحنه سورئالی روبرو شدم، یک جماعتی از FDD و سلطنت‌طلبان به سرکردگی آقای قاسمی نژاد کارزاری راه انداختند علیه آمازون که چرا کتاب «یک مزدور سپاه پاسداران» را منتشر می‌کنید. همان دوشنبه در تهران، جماعتی جلوی دفتر من در پایاب مزاحم اهالی یک ساختمان بزرگ شده بودند که چرا این «مزدور آمریکا» در ایران کار می‌کند و محاکمه نمی‌شود؛ خلاصه، کسی در غرب حاضر به چاپ کتب من نیست.

ظریف ادامه داد: علاوه‌بر نکاتی که اساتید محترم فرمودند، اعتقاد دارم که مشکل اساسی ما در ایران و در بیرون ایران که به این همه کشمکش منجر شده،‌ مساله «شناخت» است. ما با یک «ناترازی شناختی» مواجه هستیم و همین ناترازی شناختی باعث شده تا آمریکا فکر کند می‌تواند با تهدید ایران را وادار به تسلیم کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به جنایات آمریکا در به شهادت رساندن کودکان بسیاری، گفت: در لامرد، آمریکا چهار موشک زده که قبل از اصابت به زمین منفجر شدند، هر کدام از این ۴ موشک، ۱۸۰ هزار قطعه کوچک‌تر داشت، یعنی ۷۲۰ هزار قطعه کودکان ما را هدف قرار داده است. اگر شما امروز به لامرد بروید، می‌بینید که برخلاف بسیاری از مردم ایران، اکنون بسیاری از مردم لامرد مخالف مذاکره هستند. این را آمریکایی‌ها نفهمیدند، ایرانیان در برابر تهدید و فشار، مقاومت خواهند کرد. درگذشته نیز به آمریکایی‌ها گفته بودم که هرگز ایرانیان را تهدید نکنید.

او ادامه داد: تهدید همیشه نتیجه عکس داده است. اما آمریکایی‌ها بی‌خرد نیستند، بلکه کمبود ادراک دارند. جنگ، خروج از برجام و همه اقدامات آمریکایی‌ها از همین کمبود ادراک نشأت می‌گیرد، حرف من این نیست که کمبود ادراک مشکل ایران است، نه، حرف من این است که این یک مشکل جهانی است. اگر ایران بتواند به‌عنوان یک کنش، ذهنیت مردمان جهان را تغییر دهد، می‌تواند از بسیاری از فجایع جلوگیری کرد، همانطور که نتانیاهو توانست آمریکایی‌ها را وارد این گرداب خطرناک کند، ما هم می‌توانیم اثرگذار باشیم. هرچند همواره نیت‌های شوم وجود خواهد داشت، اما این نباید مانع تلاش ما برای اصلاح شود. در همین راستا به باور من یکی از تلاش‌های ما باید کاهش و اصلاح این ادراک غلط باشد.

ظریف اظهار کرد: مشکل دوم ما این است که نمی‌شنویم، بلکه فقط دوست داریم صحبت کنیم و نشنویم و نشنیدن انسان را از حیوان بدتر می‌کند.

او افزود: گوش نیز ابزار فهم است و عموم انسان‌ها این عادت را ندارند. نیاز است که این نگاه را تغییر دهیم، شاید بتوانیم جور دیگری نگاه کنیم و خودمان را از زندان گذشته رها کنیم. من نمی‌گویم از گذشته درس نگیریم، بلکه می‌گویم زندانی گذشته نباشیم.

وزیر امور خارجه پیشین ایران تصریح کرد: همگی درباره منافع ملی صحبت می‌کنیم، اما اگر کنار هم بشینیم، نمی‌توانیم همین منافع ملی را تعریف کنیم. حتی در تعریف منافع ملی مشکل داریم در حالی که ما نیاز داریم درباره منافع ملی بحث کنیم. به باور من یک مغالطه‌ای در ایران شد که ریشه آن کسینجر است و همین مغالطه به بسیاری از بدبختی‌های ما منجر شده است. این مغالطه این است که باید بین دولت بودن و آرمان بودن یکی را انتخاب کرد!

ظریف ادامه داد: در یک جمعی، در نیویورک در سال‌های آخر زندگی کسینجر به او گفتم که این حرف تو مغلطه است، چرا که هرگاه آمریکا یکی بین این دو را انتخاب کرد، ایران نیز آن را انجام خواهد داد. اما همین مغلطه باعث شده تا ما منافع ملی را در برابر آرمان ملی قرار دهیم، اما حتی در رئالیسم نیز منافع ملی دربرگیرنده آرمان ملی است. ما آمدیم از پاپ هم کاتولیک‌تر شدیم.

او با تاکید بر اینکه «بقا بزرگ‌ترین منفعت ملی است» تصریح کرد: همه دنبال بقا هستند و هر موجود زنده ای در مرحله اول به دنبال بقا است. حتی خدا می‌گوید در شهادت، بقا است. پس اگر کسی گفت باید اولویت اول توسعه باشد، یعنی آن فرد درد بقا ندارد اما توسعه نیز باید در اولویت باشد و بقا، ضامن توسعه است. زمانی که شما موجودیت کشورتان در خطر است، باید دغدغه اول بقا باشد و توافقی کنید که بقا را تضمین کند.