بانک‌های مرکزی بزرگ جهان در سایه شوک قیمت انرژی ناشی از تجاوز نظامی آمریکایی-صهیونیستی به ایران، در مسیر اتخاذ سیاست‌های انقباضی قرار گرفته‌اند؛ فدرال رزرو نیز هفته گذشته رویکرد محدودکننده‌تری اتخاذ کرد.

به گزارش منشور اقتصاد-در همین راستا، فدرال رزرو، چهارشنبه گذشته، سیاست‌های خود را به سمت رویکردی محدودکننده‌تر تغییر داد، آن هم در شرایطی که معامله‌گران همچنان واکنش سیاستی شدیدتری را نسبت به آنچه در نمودار پیش‌بینی نرخ بهره فدرال رزرو (موسوم به «دات‌پلات») آمده است، پیش‌بینی می‌کنند.

اقتصاددانان معتقدند بازارها در حال لحاظ کردن زودهنگام افزایش‌های آتی نرخ بهره با مقادیری بیش از حد واقعی هستند. این وضعیت ناشی از نگرانی‌هایی است که مبادا شوک افزایش قیمت نفت تشدید شود.

رویترز در گزارشی، وضعیت بانک‌های مرکزی گروه ۱۰ اقتصاد توسعه‌یافته (G۱۰) بر اساس رتبه‌بندی نرخ بهره سیاستی (از بالاترین به پایین‌ترین) را بررسی کرده است:

استرالیا

بانک مرکزی استرالیا در سال جاری، سه نوبت نرخ بهره را افزایش داده و آن را به ۴.۳۵ درصد رسانده است؛ اقدامی که عملا تمام کاهش‌های نرخ بهره در سال گذشته را خنثی کرده است.

احتمال افزایش مجدد نرخ بهره همچنان بسیار بالاست، به‌ویژه پس از انتشار آمار تورم نسبتا بالای ماه ژوئیه. معاون بانک مرکزی اعلام کرد که سیاست‌گذاران در نشست اواخر همین ماه، موضوع افزایش نرخ بهره را بررسی خواهند کرد.

انتظار عمومی بازارها این است که بانک مرکزی در نشست آتی خود، نرخ بهره را افزایش دهد.

نروژ

نروژ یکی از بالاترین نرخ‌های بهره را در میان کشورهای گروه ۱۰ دارد و احتمالا به پایان چرخه افزایش نرخ بهره نزدیک شده است. بانک مرکزی نروژ که نشست بعدی آن ۲۴ سپتامبر برگزار می‌شود، در ماه اوت نرخ بهره را بدون تغییر در سطح ۴.۲۵ درصد حفظ کرد و خاطرنشان ساخت که از شدت تورم کاسته شده است.

در همین حال، رشد اقتصادی این کشور در سه ماهه دوم سال کندتر از پیش‌بینی اقتصاددانان و تنها ۰.۳ درصد بود. با این حال، بازارها احتمال یک نوبت دیگر افزایش نرخ بهره (به میزان ۰.۲۵ درصد) را تا پایان سال پیش‌بینی می‌کنند.

انگلیس

بانک مرکزی انگلیس پنج‌شنبه گذشته همان طور که پیش بینی شده بود، نرخ بهره را در سطح ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشت. سه نفر از اعضای کمیته تعیین نرخ بهره به افزایش آن رای دادند؛ تعدادی که با نشست قبلی بانک مرکزی برابر بود.

با این حال، سیاست‌گذاران نسبت به وضعیت تورم هشدار دادند و اندرو بیلی، رئیس بانک مرکزی، تاکید کرد که تداوم درگیری‌ها در خاورمیانه ممکن است اتخاذ سیاست‌های انقباضی‌تر را ضروری سازد.

جدیدترین برآوردهای بازار حاکی از آن است که بانک مرکزی انگلیس حداقل یک نوبت دیگر در سال جاری، نرخ بهره را افزایش خواهد داد و احتمال افزایش مجدد نیز وجود دارد.

آمریکا

فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش داد و به احتمال افزایش‌های بیشتر اشاره کرد؛ اقدامی که نگرانی‌ها درباره استقلال بانک مرکزی در برابر درخواست‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای کاهش نرخ بهره را تا حدی برطرف کرد.

بدون این سیگنال شفاف، سرمایه‌گذاران ممکن بود تردید کنند که آیا فدرال رزرو تحت رهبری فردی مانند «کوین وارش» همچنان به مهار تورم متعهد می‌ماند یا خیر؛ تردیدی که می‌توانست بر ارزش دارایی‌های آمریکا تاثیر منفی بگذارد.

با این حال، در حالی که سیاست‌گذاران پیش‌بینی می‌کنند تنها یک افزایش دیگر نرخ بهره در سال ۲۰۲۶ و ثبات آن در سال ۲۰۲۷ رخ دهد، معامله‌گران در محاسبات خود بیش از یک افزایش در سال جاری و حدود سه مرحله افزایش تا پایان سال ۲۰۲۷ را لحاظ کرده‌اند.

نیوزیلند

بانک مرکزی نیوزیلند اوایل ماه جاری، مطابق با انتظارات، برای دومین جلسه پیاپی نرخ بهره را به ۲.۷۵ درصد افزایش داد. اما این بانک همچنین اشاره کرد که با افزایش ریسک‌های مربوط به چشم‌انداز اقتصادی، احتمالا اقدامات انقباضی بعدی با احتیاط و سنجیدگی بیشتری انجام خواهد شد.

در همین حال، جدیدترین داده‌های رشد اقتصادی فراتر از انتظارات بود و نشان‌دهنده تاب‌آوری اقتصاد است. بازارها احتمال حداقل یک افزایش دیگر تا پایان سال را در قیمت‌گذاری‌های خود لحاظ کرده‌اند.

منطقه یورو

بانک مرکزی اروپا اوایل این ماه برای دومین بار در سال جاری نرخ بهره را افزایش داد و هم‌زمان با صعود قیمت انرژی، لحنی سخت‌گیرانه اتخاذ کرد.

بازارها حداقل یک افزایش دیگر تا پایان سال و رسیدن نرخ بهره سپرده به بالای ۳ درصد در سال ۲۰۲۷ را پیش‌بینی می‌کنند. با این حال، برخی اقتصاددانان انتظار دارند که شوک قیمت انرژی بر رشد اقتصادی تاثیر منفی بگذارد و به مهار فشارهای تورمی در سال آینده کمک کند.

کانادا

بانک مرکزی کانادا اوایل ماه جاری، نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت، اما «تیف مکلم»، رئیس این بانک، اعلام کرد که در صورت تداوم تورم بالا، ممکن است نرخ بهره چندین بار افزایش یابد.

این موضع‌گیری تغییری نسبت به اظهارات قبلی او محسوب می‌شد؛ اظهاراتی که در آنها ریسک‌های صعودی تورم و ریسک‌های نزولی رشد اقتصادی تا حد زیادی متوازن ارزیابی شده بودند.

از آن زمان تاکنون، نشانه‌هایی از سرد شدن بازار کار پدیدار شده و تنش‌های تجاری با آمریکا، چشم‌انداز اقتصادی را با ابهام مواجه کرده است. با این وجود، بازارها همچنان یک افزایش دیگر نرخ بهره را تا پایان سال پیش‌بینی می‌کنند.

سوئد

بانک مرکزی سوئد (ریکس‌بانک) در زمره بانک‌های با رویکرد انبساطی قرار دارد و انتظار می‌رود در جلسه اواخر این ماه، نرخ بهره کلیدی خود را در سطح ۱.۷۵ درصد ثابت نگه دارد.

آمار تورم ماه اوت پایین‌تر از حد انتظار اعلام شد که این دیدگاه را تقویت کرد.

با این حال، بازارها انتظار دارند که نرخ بهره در اواخر سال جاری افزایش یابد.

ژاپن

بانک مرکزی ژاپن روز جمعه، مطابق با پیش‌بینی‌ها، نرخ بهره را با افزایشی به بالاترین سطح خود در ۳۱ سال گذشته، یعنی ۱.۲۵ درصد رساند و ضمن هشدار درباره گسترش فشارهای قیمتی، اعلام کرد که آماده ادامه روند افزایش هزینه‌های استقراض است.

با این حال، بازارها موضع بانک مرکزی ژاپن را به وضوح «انقباضی» تلقی نکردند زرا دو عضو مخالف با رویکردی «انبساطی» وجود داشتند و همین امر باعث شد سرمایه‌گذاران نسبت به مسیر احتمالی نرخ بهره در آینده، همچنان در وضعیت بلاتکلیفی و نگرانی به سر ببرند.

آخرین برآوردهای بازار حاکی از احتمال بالای یک نوبت دیگر افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی ژاپن در سال جاری است.

سوئیس

بازارها انتظار دارند که بانک ملی سوئیس در نشست ۲۴ سپتامبر خود، نرخ بهره کلیدی را در سطح صفر درصد ثابت نگه دارد و آن را تا مدت‌ها در سال آینده نیز در همین سطح حفظ کند.

داده‌های مربوط به افزایش قیمت‌های مصرف‌کننده و رشد اقتصادی قوی، احتمال اقدام زودتر از موعد بانک مرکزی را تقویت کرده است. با این حال، قدرت ارزش فرانک سوئیس به مهار تورم کمک کرده و نیاز به سیاست‌های انقباضی را کاهش داده است.