انیس منصور*/به نظر می‌رسد که قوانین تعامل دیپلماتیک بین تهران و واشنگتن وارد یک مرحله تاریخی بی‌سابقه شده است. پس از ماه‌ها تعلل و تردید که مشخصه رفتار ناپخته ترامپ بود، که طی آن او بارها از تفاهمات حاصل از میانجیگران بین‌المللی عدول کرد،

دیپلماسی ایران از حالت دفاعی به حمله متقابل بر اساس استراتژی «صبر و پشتکار» تغییر موضع داده است.

امروزه، یک خواسته استراتژیک جدید و بالقوه تکان‌دهنده برای تصمیم‌گیرندگان در واشنگتن و تل‌آویو مطرح است: «هیچ گونه تحویل اورانیوم ایران صورت نمی‌گیرد مگر اینکه تأسیسات هسته‌ای اسرائیل به روی بازرسی بین‌المللی باز شود و اسرائیل پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را امضا کند.»

این شرط به ظاهر غیرممکن، در اصل، یک مانور مذاکره‌ای بسیار پیچیده است که به طور دقیق برای شرمسار کردن دولت آمریکا و سلب اهرم فنی و اخلاقی آن در برابر جامعه بین‌المللی طراحی شده است.

افشای استانداردهای دوگانه و افشای موضع آمریکا

تهران با گنجاندن زرادخانه هسته‌ای اسرائیل، مانند راکتور دیمونا، در میز مذاکره، به قلب سیاست خارجی آمریکا حمله می‌کند. این درخواست، واشنگتن را در یک دوراهی اخلاقی و حقوقی شدید در برابر قدرت‌های بین‌المللی قرار می‌دهد. چگونه ضامن رژیم عدم اشاعه می‌تواند از ایران بخواهد که یک برنامه صلح‌آمیز تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را برچیند و همزمان پوشش نظامی و سیاسی برای زرادخانه هسته‌ای نظامی اسرائیل که از امضای پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای امتناع می‌کند، فراهم کند؟

این پیشنهاد با مخالفت قدرت‌های شرقی مانند چین و روسیه روبرو نخواهد شد. برعکس، در تالارهای سازمان ملل متحد به عنوان یک درخواست عادلانه مطابق با اصل «مقابله به مثل» تلقی خواهد شد و بدین ترتیب کل توپ را به زمین آمریکا منتقل می‌کند و واشنگتن را از توانایی تشکیل یک جبهه بین‌المللی متحد علیه تهران محروم می‌کند.

تغییر میز مذاکره با باج‌گیری ترامپ در دام تعلل…

ترامپ همیشه معتقد بوده است که به کارگیری سیاست ریسک‌پذیری و عقب‌نشینی در آخرین لحظه، اراده حریفش را در هم می‌شکند و امتیازات رایگانی را به دست می‌آورد و پیروزی سیاسی داخلی را تضمین می‌کند. اما اطلاعات ایران با مهارت از این تردید و منطقه خاکستری سوءاستفاده کرد. در حالی که ترامپ متوقف شده بود، سانتریفیوژهای ایران در حال چرخش بودند و در واقع یک عمل انجام‌شده با داشتن ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا را رقم می‌زدند.

شرط بازرسی از تأسیسات اسرائیل، حد نهایی را نشان می‌دهد و توانایی ترامپ برای باج‌گیری را فلج می‌کند. رئیس جمهور آمریکا به خوبی می‌داند که فاقد اختیار و اراده لازم برای وادار کردن تل آویو به افشای اسرار هسته‌ای خود است. بنابراین، شرط ایران به یک حائل دیپلماتیک تبدیل می‌شود که از ذخایر ایران محافظت می‌کند و در را به روی هرگونه درخواست بیشتر آمریکا می‌بندد.

مشروعیت اخلاقی حفظ بازدارندگی: انگیزه واقعی پشت این موضوع پیش رو فراتر از تمایل به بازرسی‌های واقعی است. تهران می‌داند که این شرط برآورده نخواهد شد. با این حال، ارزش استراتژیک آن در ایجاد بهانه‌ای بی‌نقص نهفته است.

اگر واشنگتن و تل‌آویو این پیشنهاد را رد کنند، که اجتناب‌ناپذیر است، تهران می‌تواند شکست مسیر دیپلماتیک را اعلام کند و مسئولیت کامل را بر دوش آمریکا بگذارد. این رد، به ایران توجیه سیاسی و قانونی در برابر جهان برای حفظ ذخایر اورانیوم خود می‌دهد و حتی ممکن است راه را برای افزایش سطح غنی‌سازی به سطوح نظامی به عنوان یک عامل بازدارنده مشروع برای محافظت از امنیت ملی خود در برابر تهدید هسته‌ای منطقه‌ای کنترل نشده هموار کند.

*فعال سیاسی یمن